Lịch sử Kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975 – Tập 1 (Phần mở đầu)


LỜI NÓI ĐẦU

Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ là cuộc chiến tranh cục bộ lớn nhất thế kỷ này. Xét về quy mô lực lượng tham gia, phương tiện chiến tranh hiện đại được huy động và tính chất ác liệt theo chiều hướng ngày càng tăng suốt 21 năm, thì đây là cuộc đụng đầu lịch sử giữa đế quốc Mỹ với nhân dân Việt Nam – một cuộc đụng đầu, xét về mặt vật chất, là không cân sức. Bởi vì nước Mỹ, một trong những nước lớn nhất và mạnh nhất hành tinh đi xâm lược nước Việt Nam nhỏ và nghèo, lại bị tàn phá trong cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp, chưa kịp hồi phục. Quân đội Mỹ trong vòng 200 năm kể từ khi Hợp chủng quốc Hoa Kỳ thành lập đã tiến hành và tham gia tám cuộc chiến tranh lớn, nhưng chưa lần nào bại trận. Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mỹ đã ứng dụng những thành tựu khoa học-kỹ thuật quân sự tiên tiến nhất, mới nhất (trừ vũ khí nguyên tử), sử dụng tối đa sức mạnh và tiềm lực của nước Mỹ chống Việt Nam. Ngoài ra còn có 34 nước đồng minh của Mỹ tham gia đóng góp lương thực, thuốc men, trang bị kỹ thuật và huấn luyện…, giúp Mỹ tiến hành chiến tranh, trong đó có năm nước trực tiếp đưa quân chiến đấu sang Việt Nam. Với sức mạnh “không thể tưởng nổi” của nước Mỹ, giới cầm quyền Nhà Trắng, Lầu Năm Góc tin chắc sẽ chiến thắng một cách dễ dàng. Họ muốn chứng minh cho thế giới thấy rằng Mỹ đã tham chiến thì không có một lực lượng chống đối nào mà không bị đè bẹp và bị tiêu diệt.

Lúc đầu, nhiều người cho rằng trong cuộc chiến đấu không cân sức này, nhân dân Việt Nam khó có thể đứng vững. Song, qua cuộc kháng chiến, nhân dân Việt Nam đã làm cho cả thế giới kinh ngạc.

Chủ nghĩa thực dân mới cùng với viện trợ Mỹ không lừa dối được dân tộc Việt Nam đã từng đấu tranh không khoan nhượng chống sự xâm lược và áp bức, bóc lột của ngoại bang suốt nhiều thế kỷ và đã làm nên những chiến công lừng lẫy như Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa và Điện Biên lịch sử. Sự lừa mị của đế quốc Mỹ không che đậy được bản chất xâm lược và hiếu chiến của họ trước con mắt tinh tường, ý thức cảnh giác, đặc biệt là sự giác ngộ chính trị của một dân tộc đã được tổ chức tốt như dân tộc Việt Nam. Ỷ vào tiềm lực khổng lồ về mọi mặt, lại là “siêu cường” đứng đầu phe đế quốc, sau khi không lừa bịp được người dân Việt Nam bằng viện trợ, bằng “độc lập”, “tự do” giả hiệu, đế quốc Mỹ liền sử dụng vũ lực, dùng cố vấn, đôla, súng đạn để điều hành, chỉ huy chính quyền và quân đội tay sai tiến hành “chiến lược chiến tranh đặc biệt”, đánh phá dã man những người yêu nước miền Nam, dồn họ vào những “ấp chiến lược” để khống chế, kìm kẹp. Không cam chịu, nhân dân Việt Nam đã kiên quyết chống lại. Sau hơn bốn năm kiên cường chiến đấu, nhân dân ta đã đánh thắng cuộc “chiến tranh đặc biệt”, làm cho tình hình quân sự, chính trị xã hội ở miền Nam Việt Nam diễn ra ngoài dự kiến và ý muốn chủ quan của Mỹ. Ngụy quân, ngụy quyền do Mỹ dựng lên, nuôi dưỡng để tiến hành kiểu chiến tranh xâm lược của chủ nghĩa thực dân mới, đứng trước nguy cơ tan rã, sụp đổ. Trong khi đó, lực lượng cách mạng ở miền Nam phát triển mạnh trên nên tảng chính trị vững chắc. Cách mạng Việt Nam ở miền Nam đã nắm quyền chủ động chiến lược, xây dựng được thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, liên hoàn. Bị thất bại trong việc áp đặt chủ nghĩa thực dân mới và “chiến tranh đặc biệt”, nhưng do quá tin vào sức mạnh vật chất to lớn của mình, do quan điểm xem xét chủ quan của chủ nghĩa đế quốc, những người cầm quyền nước Mỹ không thể nào hiểu đúng được ý chí và sức mạnh chiến đấu cho độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Phái “diều hâu” ở Mỹ cho thất bại đó là do quân đội Sài Gòn non yếu và Mỹ “chưa ra tay”. Với bản chất chống cộng điên cuồng, với vị thế của một “siêu cường” muốn làm bá chủ thế giới, chúng không chịu dừng lại, xem xét nghiêm túc, khách quan để tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh, mà tiếp tục lao sâu vào cuộc chiến tranh bằng việc đưa ồ ạt quân chiến đấu Mỹ và quân một số nước đồng minh Mỹ vào miền Nam Việt Nam, tiến hành “chiến lược chiến tranh cục bộ”, đồng thời dùng không quân, hải quân đánh phá miền Bắc Việt Nam. Nhà trắng và Lầu Năm Góc tin tưởng rằng với chủ trương và biện pháp cứng rắn này, nhất định Mỹ sẽ đánh bại đối phương trong thời gian ngắn nhất.

Cả thế giới hồi hộp theo dõi diễn biến chiến sự và chiều hướng phát triển cuộc chiến tranh. Họ ái ngại, rồi lo lắng cho Việt Nam trước cuộc xâm lược tàn bạo của Mỹ. Các nước xã hội chủ nghĩa, nhiều nước dân chủ, nhiều tổ chức quần chúng tiến bộ ở châu Á, châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh trong đó có nhân dân tiến bộ Mỹ lên tiếng phản đối đế quốc Mỹ, ủng hộ nhân dân Việt Nam.

Khi đưa quân viễn chinh trực tiếp tiến hành chiến tranh xâm lược, những người cầm quyền nước Mỹ lạc quan tin tưởng bao nhiêu thì qua cuộc đọ sức mùa khô lần thứ nhất, họ cảm thấy nước Mỹ đang đi trong một “đường hầm không có lối ra” và một tâm lý bi quan đã bộc lộ trong giới dân sự và quân sự. Tuy vậy, chính quyền Mỹ vẫn không từ bỏ âm mưu giành thắng lợi bằng quân sự, ngoan cố lao sâu vào cuộc chiến tranh. Tổng thống Giônxơn quyết định tăng quân chiến đấu Mỹ và phương tiện kỹ thuật chiến tranh hiện đại, tiếp tục leo thang và mở rộng chiến tranh với quy mô lớn hơn, ác liệt hơn.

Nhân dân Việt Nam với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” đã đoàn kết thành một khối thống nhất, kiên quyết kháng chiến. Bằng việc kết hợp chặt chẽ đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị và ngoại giao, đánh địch bằng ba mũi giáp công trên cả ba vùng chiến lược, quân và dân ta đã lần lượt đánh bại các chiến lược và biện pháp chiến lược của Mỹ, tiến đến mở cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, làm rung chuyển nước Mỹ, làm hiện lên trước mắt chính quyền Giônxơn và cả nhân dân Mỹ hình ảnh quân đội Mỹ đang bị đánh bại trong cuộc chiến tranh. Kinh ngạc vì cuộc tiến công Tết Mậu Thân, bị bối rối vì trận Khe Sanh và bị thất bại nặng nề trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất, tập đoàn hiếu chiến trong bộ máy cầm quyền nước Mỹ dao động ý chí. Xã hội Mỹ khủng hoảng sâu sắc, nội bộ chia rẽ. Nhiều tầng lớp nhân dân Mỹ phản đối kéo dài chiến tranh, đòi rút quân Mỹ về nước. Cả thế giới ủng hộ Việt Nam chống Mỹ leo thang chiến tranh. Đến lúc này phía Mỹ mới chấp nhận thương lượng với Việt Nam, chấm dứt ném bom miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra. Chiến lược “chiến tranh cục bộ” bị phá sản. Tổng thống Mỹ Níchxơn muốn rút quân Mỹ nhưng vẫn duy trì được thế mạnh và chỗ dựa là ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn bằng việc thực hiện chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh”, mở rộng chiến tranh ra toàn cõi Đông Dương. Mục tiêu của Mỹ là bình định miền Nam, đẩy lùi chủ lực Quân giải phóng, triệt phá các căn cứ du kích, ngăn chặn đường tiếp tế và phá hủy căn cứ hậu cần, phong toả và đánh phá tê liệt miền Bắc Việt Nam. Đi đôi với tăng cường, mở rộng chiến tranh, đế quốc Mỹ dùng chính sách ngoại giao xảo quyệt, đánh vào sau lưng Việt Nam và tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh Việt Nam từ các nước lớn Liên Xô, Trung Quốc, trong khi những điều kiện hợp tình, hợp lý để đem lại hoà bình do phía Mặt trận Dân tộc giải phóng, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam và Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà đưa ra tại cuộc hoà đàm Pari đều bị Mỹ bác bỏ. Để lừa bịp và xoa dịu sự công phẫn của nhân dân Mỹ, nhân dân thế giới và đe doạ Việt Nam, Nhà trắng và Lầu Năm Góc đưa ra những đợt ngừng ném bom bộ phận miền Bắc và đòi nhân dân ta phải chấp nhận những điều kiện “hoà bình” của Mỹ. Sau này, Mắc Namara, nguyên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, cho đó là những “cơ hội hoà bình” bị bỏ lỡ. Sự thật sau những đợt ngừng ném bom, không quân Mỹ đánh phá trở lại ác liệt hơn. Thực chất Mỹ quyết giành thắng lợi trên thế mạnh, áp đặt ý chí của chúng cho nhân dân Việt Nam. Song, sự xảo quyệt và ngoan cố đó không lừa được ai, càng làm cho tinh thần kháng chiến của nhân dân ta thêm kiên quyết. Cuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn ác liệt, nhưng đế quốc Mỹ không đảo ngược được chiều hướng đang thua của chúng. Neil Shechan – nhà báo Mỹ, một trong những người có công phanh phui Tài liệu mật Lầu Năm Góc ra trước công luận đã nhận định đúng đắn rằng: “Sau những năm dài tìm cách khuất phục những dân tộc nghèo khổ bằng sự tàn bạo của sức mạnh kỹ thuật của mình, nước Mỹ, một nước giàu mạnh nhất trên quả đất này, cuối cùng có thể bị những người cộng sản Việt Nam đuổi ra khỏi bán đảo Đông Dương. Nếu đúng như vậy, thì thắng lợi của người Việt Nam sẽ là một thí dụ vô song về sự toàn thắng của trí tuệ con người đối với máy móc” 1.

Thất bại đã rõ, nhưng đế quốc Mỹ vẫn ngoan cố sử dụng sức mạnh quân sự để ép ta trên bàn đàm phán, đến khi nhân dân ta tiến hành cuộc tiến công chiến lược năm 1972 giành thắng lợi rất to lớn và đánh bại chiến dịch tập kích chiến lược bằng B52 vào Hà Nội, Hải Phòng, đập tan huyền thoại về sức mạnh không quân “tượng trưng cho đòn chủ yếu trong chiến lược của Mỹ”, thì Hoa Kỳ mới chịu ký Hiệp định Pari, rút quân Mỹ về nước.
_______________________________________
1. Trích trong Lời tựa cuốn sách Cuộc chiến tranh không quân ở Đông Dương của Neil Shechan, do nhóm nghiên cứu về chiến tranh không quân Trường đại học Cornell biên soạn năm 1972. Lưu trữ tại Viện Lịch sử quân sự Việt Nam.

Mùa xuân 1973, Mỹ cút, mùa Xuân 1975, ngụy nhào: Nước Việt Nam được độc lập, thống nhất. Điều đó khẳng định: Trong thời đại ngày nay một dân tộc dù nhỏ, nhưng có chính nghĩa, đoàn kết thành một khối thống nhất, kiên quyết chiến đấu dưới sự lãnh đạo của một Đảng macxit Lêninnít có đường lối và chiến lược đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với ý nguyện của toàn dân, được thế giới đồng tình ủng hộ thì dân tộc đó có thể đánh bại bất cứ kẻ thù xâm lược nào dù lớn mạnh hơn mình gấp bội.

Qua cuộc đấu trí, đấu lực giữa hai bên Việt – Mỹ, có thể thấy do coi thường đối phương, lại không hiểu được truyền thống ý chí của một dân tộc quyết giành độc lập, thống nhất Tổ quốc, không hiểu được quy luật của cuộc chiến tranh cách mạng chính nghĩa, nên Mỹ không thể hoạch định được chiến lược đúng, luôn luôn bị động, không làm chủ được tình thế và làm chủ được mình, gặp hết thất bại này đến thất bại khác dù đã dày công rút kinh nghiệm, huy động trí tuệ của nhiều nhà chiến lược, nhà khoa học, nhân viên nghiên cứu trong thời gian dài trong lịch sử chiến tranh của Mỹ.

Về phía Việt Nam, những vấn đề cơ bản về đường lối, phương pháp cách mạng, chiến lược chiến tranh nhân dân, về tổ chức hậu phương, tổ chức lực lượng v.v… được Đảng Lao động Việt Nam vạch ra trên cơ sở nghiên cứu điều kiện khách quan, chủ quan một cách khoa học và phổ biến cho toàn dân thực hiện. Qua thực tiễn chiến tranh, đường lối, chủ trương của Đảng được bổ sung, phát triển và hoàn chỉnh. Đó là sự kết hợp giữa trí tuệ của Ban Chấp hành Trung ương, Quân uỷ Trung ương và Bộ Chính trị với trí tuệ của các cấp chỉ huy chiến trường, mặt trận, trí tuệ của các đảng bộ địa phương, của quần chúng nhân dân và lực lượng vũ trang. Song những phát kiến chiến lược lại xuất phát từ cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng. Truyền thống dân tộc, kinh nghiệm của các thế hệ đi trước, cùng những kinh nghiệm trong kháng chiến chống Pháp là cơ sở rất quan trọng để Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh phát triển đường lối, chiến lược, sách lược là nghệ thuật chỉ đạo Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Sự phát triển đó được thể hiện trong việc đánh giá tình hình quốc tế, trong nước, đánh giá đúng địch, đúng ta, giữ vững độc lập tự chủ khi xác định nhiệm vụ của hai miền Nam-Bắc và nhiệm vụ chung của cả nước mỗi khi đối phương tung ra những thủ đoạn mới; tổ chức cả đánh giặc trên cả ba vùng chiến lược ở tiền tuyến lớn và chống chiến tranh phá hoại, bảo vệ vững chắc hậu phương miền Bắc xã hội chủ nghĩa, chi viện kịp thời, đầy đủ cho miền Nam đánh thắng và làm nghĩa vụ quốc tế.

Điều đó còn thể hiện ở trình độ nghệ thuật quân sự được nâng cao trên các lĩnh vực chiến lược, chiến dịch, chiến thuật. Do đó, ta đã biết mở đầu cuộc kháng chiến đúng lúc, biết tạo thế, tạo lực, tạo thời cơ, nắm thời cơ để tổ chức tác chiến chiến lược, mở các cuộc tổng tiến công, tạo ra các bước ngoặt chiến tranh có lợi cho ta, tiến lên giành thắng lợi cuối cùng, kết thúc chiến tranh vào lúc có lợi nhất cho cách mạng Việt Nam và thế giới.

Cuộc kháng chiến vĩ đại của Việt Nam đã được sự đồng tình ủng hộ rộng lớn của Liên Xô, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa anh em, các nước yêu chuộng hoà bình, công lý và nhân dân tiến bộ thế giới, trong đó có nhân dân tiến bộ Mỹ. Nhờ đó, Việt Nam đã chiến thắng trên cả ba mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao ở cả chiến trường Việt Nam và trên thế giới, ở tại nước Mỹ.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược đã kết thúc trọn vẹn vào Mùa Xuân năm 1975, nhân dân ta đã giành được độc lập và thống nhất đang ra sức xây dựng cuộc sống mới công bằng, văn minh và hiện đại. Cuộc chiến tranh Việt Nam trở thành một đề tài lịch sử lớn, được nhiều nhà nghiên cứu lịch sử nhiều nhà chính trị trong nước và trên thế giới quan tâm tìm hiểu. Cho đến nay, đã có hàng nghìn cuốn sách và tài liệu nghiên cứu về cuộc chiến tranh Việt Nam trên nhiều khía cạnh, nhiều vấn đề khác nhau. Do lượng thông tin thu thập từ hai phía còn hạn chế, do quan điểm xem xét và động cơ khác nhau, nên các tác giả nước ngoài giải thích, đánh giá về cuộc chiến tranh cũng khác nhau, có nhiều điều sát thực, nhưng cũng không ít ý kiến trái ngược, nhất là về nguyên nhân chiến tranh, sự đấu trí, đấu lực của hai bên tham chiến suốt 21 năm, mà kết cục phần thắng thuộc về nhân dân Việt Nam, về tác động của nó đối với thế giới đương đại và những bài học kinh nghiệm, v.v…

Viện Lịch sử quân sự Việt Nam thuộc Bộ Quốc phòng nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã biên soạn, Nhà xuất bản Sự thật đã xuất bản lần đầu vào năm 1990, 1991 bộ Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, 1954 – 1975gồm hai tập. Đó là hai cuốn lược sử nhằm phục vụ kịp thời việc giáo dục truyền thống trong lực lượng vũ trang, nghiên cứu, giảng dạy ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau 20 năm chiến tranh kết thúc, với độ lùi thời gian đó, đã có thêm nhiều tư liệu từ hai phía, nhất là công trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập II của Viện Lịch sử Đảng, Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước: Thắng lợi và bài học do Ban Tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị biên soạn, được Bộ Chính trị cho ý kiến kết luận, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia ấn hành năm 1995 và qua khảo sát thực tế các chiến trường, ý kiến đóng góp của đông đảo bạn đọc, lần này Viện Lịch sử quân sự Việt Nam nghiên cứu, biên soạn bộ Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975 đầy đủ hơn.

Với tinh thần tôn trọng sự thật khách quan, khoa học và ý thức trách nhiệm đối với lịch sử, tập thể tác giả sẽ tái hiện toàn bộ cuộc kháng chiến tương đối tỷ mỷ, trong đó cố gắng làm nổi bật một số sự kiện trọng yếu, đồng thời chú trọng phân tích làm rõ nguồn gốc, nguyên nhân cuộc chiến tranh, sự đấu trí, đấu lực của hai bên tham chiến và những bài học kinh nghiệm…

Việc nêu rõ và đánh giá những ưu, khuyết điểm chính, cùng những nguyên nhân về thành công, thất bại qua các giai đoạn chiến tranh nhằm cung cấp những thông tin chính xác để giúp bạn đọc hiểu đúng cuộc kháng chiến vĩ đại của nhân dân ta cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng trong lần biên soạn này.

Bộ Lịch sử được biên soạn thành chín tập:

Tập I: Nguyên nhân chiến tranh

Tập II: Chuyển chiến lược

Tập III: Đánh thắng chiến tranh đặc biệt

Tập IV: Cuộc đụng đầu lịch sử 

Tập V: Tổng tiến công và nổi dậy năm 1968 

Tập VI: Thắng Mỹ trên chiến trường ba nước Đông Dương 

Tập VII: Thắng lợi quyết định

Tập VII-I: Toàn thắng.

Tập IX: Nguyên nhân thắng lợi, bài học lịch sử

Quá trình nghiên cứu biên soạn bộ lịch sử này, chúng tôi được sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Quốc phòng, đóng góp ý kiến, cung cấp tư liệu của các đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Quân đội trong các thời kỳ chiến tranh, các cán bộ cao cấp, trung cấp, các phòng khoa học công nghệ và môi trường các quân khu, quân đoàn, tỉnh đội và nhiều nhà khoa học, đặc biệt là sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, tỉ mỉ của Ban lãnh đạo Viện Lịch sử quân sự Việt Nam cũng như cá nhân đồng chí Viện trưởng. Chúng tôi chân thành cảm ơn sự đóng góp nhiệt tình và đầy trách nhiệm này.

Mặc dù tập thể tác giả rất cố gắng trong việc sưu tầm, chỉnh lý tư liệu và thể hiện, song lịch sử Cuộc kháng chiến thống Mỹ, cứu nước diễn ra 21 năm vô cùng hào hùng, phản ánh được nó thật đầy đủ quả không phải dễ dàng, vả lại trình độ nhận thức của tập thể tác giả còn nhiều hạn chế, nên bộ sử chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót và những chỗ bất cập.

Rất mong bạn đọc phê bình, đóng góp ý kiến để giúp cho việc nghiên cứu ngày càng đạt chất lượng cao.

Advertisements

About Thiên Hạ Sự

Trang mạng lập nên để phản bác mọi xuyên tạc sự thật trong cộng đồng hải ngoại và nội địa Việt Nam
Bài này đã được đăng trong Lịch Sử Việt Nam, Tài Liệu. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s