Re: Lịch sử Kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975 – Tập 1: Phong trào công nhân ở các nước tư bản


Sự thất bại của chủ nghĩa thực dân trước phong trào giải phóng dân tộc, việc mất các thuộc địa, nguồn cung cấp nhiều loại tài nguyên quý giá và phong phú, cùng với nhân công rẻ mạt, đã tác động tai hại trực tiếp đến nguồn lợi nhuận của các nước đế quốc làm cho khủng hoảng kinh tế, xã hội và chính trị ở những nước này thêm sâu sắc. Chính quyền tư sản ở đó phải tìm mọi cách cứu vãn tình thế, duy trì những vị trí của chúng ở nước ngoài và tăng cường việc bóc lột nhân dân trong nước. Vì vậy, phong trào đấu tranh của nhân dân lao động, đi sâu là giai cấp công nhân ngày càng phát triển với quy mô rộng lớn có nội dung phong phú và nhiều hình thức linh hoạt. Những đợt bãi công liên tiếp có hàng triệu người tham gia kéo dài hàng tháng. Nhiều cuộc xuống đường biểu dương lực lượng, làm cho bộ máy nhà nước tư sản phải đối phó lúng túng. Ở Italia, Pháp, nhiều cuộc đấu tranh để bảo vệ dân chủ, chống chế độ phản động của nền chuyên chế cá nhân cũng phát triển bằng nhiều hình thức. Ở Mỹ, Achentina, Anh, Canađa, Urugoay, Chilê, Bỉ và nhiều nước tư bản khác, công nhân đã tổ chức nhiều cuộc bãi công lớn. Đặc biệt, cuộc đấu tranh của người Mỹ da đen để giành quyền sống diễn ra thường xuyên, mang tính quần chúng rộng rãi. Nhiều cuộc đấu tranh của nhân dân Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha chống chế độ độc tài phát xít, nổ ra liên tiếp. Phong trào dân chủ ở Hy Lạp vào thời kỳ này đang được củng cố.

Ở nhiều nước Mỹ Latinh, giai cấp cầm quyền vẫn tiếp tục đi theo con đường cai trị của thực dân Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha đã bị lật đổ, làm cho đời sống nhân dân vẫn chịu cảnh cơ cực, xã hội càng suy thoái. Lạm phát, nợ nần, thất nghiệp, đói rách là những vấn đề nhức nhối kéo dài, mà chính quyền không giải quyết nổi. Nhân dân nổi dậy lật đổ chính quyền ở nhiều nước: tháng 1-1955, tổng thống Panama, tên độc tài khét tiếng, bị giết chết. Tháng 9-1956, tên độc tài Xômôxa ở Nicaragoa bị hạ sát. Tháng 7-1957, tổng thống Ácmát ở Goatêmala cũng bị chung một số phận, v.v… Những cuộc chính biến quân sự xảy ra liên tiếp ở Achentina, Xanvađo, Haiti, Côlômbia, Vênêduyêla. Ở Urugoay, công nhân đấu tranh buộc quốc hội phải thông qua dự luật trưng thu xí nghiệp ướp lạnh của công ty độc quyền Mỹ ở Môngtêviđêo. Nhiều cuộc đấu tranh biểu lộ thái độ chống chính sách thực dân mới cũng nổ ra rầm rộ, buộc Phó Tổng thống Mỹ Níchxơn phải bỏ dở cuộc “hành trình hữu nghị” đến tám nước Nam Mỹ, hồi cuối tháng 4 đầu tháng 5- 1958.

Ở châu Á, cuộc đấu tranh của nhân dân lao động chống sự hà khắc của chính quyền tư sản, chống việc gây thù hằn giữa các dân tộc và chuẩn bị chiến tranh cũng không kém phần sôi nổi, quyết liệt. Ở Nhật Bản có phong trào đấu tranh của quần chúng đông đảo trong công nhân, nông dân và giới trí thức, các nhà tư sản dân tộc đòi dân chủ, chống sự phụ thuộc vào đế quốc Mỹ. Những cuộc khủng bố, bắt bớ, tra tấn lan rộng ở Hàn Quốc, đã gây phẫn nộ ngày càng cao trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thanh niên, làm nổ ra nhiều cuộc biểu tình, bãi công kéo dài ở nhiều địa phương.

Hoà chung với phong trào chống đế quốc, các Chính phủ Ấn Độ, Miến Điện (nay là Mianma), Nam Dương (nay là Inđônêxia) tích cực thực hiện chính sách ngoại giao độc lập tự chủ, xóa bỏ những ảnh hưởng của thực dân trên đất nước mình. Tháng 6-1954. Chính phủ Ấn Độ và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa ra tuyên bố về năm nguyên tắc cùng tồn tại hoà bình:

1. Tôn trọng chủ quyền và sự thống nhất lãnh thổ của nhau;

2. Không xâm lược lẫn nhau;

3. Không can thiệp vào nội chính của nhau;

4. Bình đẳng và có lợi cho hai bên;

5. Cùng tồn tại trong hoà bình.

Bản tuyên bố này được Chính phủ Nam Dương (Inđônêxia) ủng hộ. Chính phủ Miến Điện (Mianma) cũng khẳng định năm nguyên tắc cùng tồn tại hoà bình là những nguyên tắc bất di bất dịch của mối quan hệ quốc tế giữa các nước trên thế giới. Tại Hội nghị Băngđung tháng 4-1955, đại biểu của 29 nước Á- Phi tham dự, trong đó có Việt Nam, đều lên án chủ nghĩa thực dân và nhấn mạnh năm nguyên tắc nói trên. Tháng 6 cùng năm đó, Đại hội Hoà bình thế giới họp ở Henxinhki (Phần Lan) có gần 2000 đại biểu của 68 nước tham dự. Nhiều đại biểu thuộc các thành phần xã hội khác nhau đã lên án những hành động xâm phạm chủ quyền quốc gia do các hiệp ước quân sự và căn cứ quân sự của đế quốc gây ra. Chính sách vũ lực, những thủ đoạn can thiệp và xâm lược của đế quốc Mỹ ở nhiều khu vực trên thế giới, đều bị vạch mặt, chỉ trích gay gắt. Nhiều đại biểu tán thành năm nguyên tắc chung sống hoà bình, hoan nghênh kết quả của Hội nghị Băngđung, ủng hộ việc giải quyết các vấn đề quốc tế bằng phương pháp thương lượng, hoan nghênh Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương. Đó là kết quả sự thức tỉnh của nhân dân thế giới. Loài người đã lên tiếng chống lại chính sách vũ lực, chống lại các khối quân sự, cuộc chạy đua vũ trang và cảnh giác trước nguy cơ bùng nổ chiến tranh hạt nhân. Ngày 6-8, thành phố Hirôsima ở Nhật Bản bị Mỹ ném bom nguyên tử đã được Đại hội quyết định lấy đó làm ngày hoạt động quốc tế cấm vũ khí hạt nhân.

Vùng Trung Đông là nơi tranh chấp kéo dài giữa nhiều cường quốc. Ở đây, phong trào giải phóng dân tộc, chống sự phụ thuộc vào nước ngoài gắn chặt với phong trào đòi cải thiện đời sống, đòi dân chủ. Ý thức dân tộc và phong trào quần chúng mạnh mẽ chống đế quốc thực dân, tác động tích cực đến thái độ và hành động của giới cầm quyền ở nhiều nước Arập. Một trong các yêu cầu quan trọng mà nhân dân đề ra là làm cho các ngành kinh tế quốc dân thoát khỏi ràng buộc vào tư bản nước ngoài, chấm dứt tình trạng các nước tư bản tự do cướp bóc tài nguyên của các nước Arập, đặc biệt là dầu lửa. Việc Ai Cập thực hiện quốc hữu hoá kênh đào Xuyê làm cho các nước tư bản, nhất là những nước có nhiều cổ phần ở đây như Anh, Pháp phản ứng quyết liệt, làm nổ ra cuộc khủng hoảng ở vùng này. Itxraen cùng với Anh và Pháp đưa quân đội tấn công chiếm một số vùng quan trọng dọc theo kênh. Hành động xâm lược này bị nhân dân thế giới lên án kịch liệt, kể cả nhân dân Anh và Pháp. Nhiều cuộc biểu tình phản đối, một số nước cắt quan hệ ngoại giao với Anh và Pháp. Ở Xyri, Libăng nhân dân phá ống dẫn dầu, đốt các trạm bơm của những nước xâm lược trên chạy qua lãnh thổ của mình. Chính phủ và nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa biểu thị thái độ kiên quyết ủng hộ Ai Cập bằng nhiều hành động tích cực. Chính phủ Liên Xô tuyên bố: Ai Cập quốc hữu hoá kênh Xuyê là hoàn toàn hợp pháp và chính đáng, đòi các nước phải tôn trọng phủ quyền của Ai Cập, giải quyết vấn đề kênh Xuyê bằng giải pháp hoà bình. Trước những hành đỏng quân sự liều lĩnh của Anh, Pháp và Itxraen, trong thư gửi cho Chính phủ Pháp, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô nói rõ: “Chính phủ Xôviết sẵn sàng dùng sức mạnh để đè bẹp bọn xâm lược và lập lại hoà bình ở khu vực này” 1. Liên Xô còn gửi thư cho tổng thống Mỹ Aixenhao, gợi ý: “Mỹ có lực lượng hải quân quan trọng ở Địa Trung Hải. Liên Xô cũng có một lực lượng hải quân và không quân hùng mạnh. Việc Mỹ và Liên Xô kịp thời sử dụng chung những phương tiện đó theo nghị quyết của Liên hợp quốc sẽ là một đảm bảo chắc chắn để chấm dứt hành động xâm lược chống chính phủ và nhân dân Ai Cập” 2.

Ở Liên Xô và Trung Quốc, có phong trào thanh niên tình nguyện sẵn sàng sang giúp Ai Cập, gửi giúp lương thực, quần áo, thuốc men. Nhân dân Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa khác đều nhiệt tình ủng hộ Chính phủ và nhân dân Ai Cập.

Tại Anh, các nghị sĩ thuộc Công đảng công khai phản đối quyết liệt chính sách của Chính phủ, đòi thủ tướng Idơn phải từ chức.

Tại Pháp, Đảng Cộng sản lên án cuộc chiến tranh xâm lược ngay từ đầu. Công nhân và các tầng lớp nhân dân đòi Chính phủ Pháp phải ngừng chiến ở Ai Cập, chấm dứt chiến tranh đang diễn ra lúc đó ở Angiêri. Phong trào chống đối sôi sục ở khắp nơi trên thế giới buộc Anh, Pháp và Ixraen, ngày 22-11-1956, phải rút quân khỏi vùng kênh đào Xuyê.

____________________________________
1, 2. Văn Quân: Ai Cập và các nước Arập vùng lên, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1957.

Advertisements

About Thiên Hạ Sự

Trang mạng lập nên để phản bác mọi xuyên tạc sự thật trong cộng đồng hải ngoại và nội địa Việt Nam
Bài này đã được đăng trong Lịch Sử Việt Nam, Tài Liệu. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s